Logo Historische Vereniging Vleuten De Meern Haarzuilens Leidsche Rijn

In memoriam Rein Pouw

We zijn verdrietig dat we ons erelid Rein Pouw zijn verloren. Op 19 september jl. overleed Rein op 88-jarige leeftijd. “Onverwacht overleden, maar in zekere zin niet onverwacht” vatte pastoor Peter Ambting de verhalen van de familieleden van Rein samen. Zo was het ook...

Idee voor groepsuitje: Te gast bij de historische vereniging!

Ben je op zoek naar een leuk groepsuitje? Wellicht is een bezoek aan de Historische Vereniging in de Broederschapshuisjes in Vleuten iets? De Historische Vereniging biedt tal van mogelijkheden voor leuke groepsactiviteiten. Deze activiteiten zullen regelmatig in het...

Tentoonstelling Stichtse Wateren: 900 jaar Waterbeheer geopend

Op 25 maart werd de nieuwe tentoonstelling ‘Stichtse Wateren’ over 900 jaar georganiseerd waterbeheer geopend door de loco-dijkgraaf van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Els Otterman. Te zien zijn historische plattegronden van oude waterschappen in onze...

900 Jaar waterbeheer: Van Oude Rijn naar Leidse Rijn

Vanaf zaterdag 26 maart is de tentoonstelling "Stichtse Wateren, van Oude Rijn naar Leidse Rijn” over 900 jaar waterbeheer te zien in De Broederschapshuisjes in Vleuten. De tentoonstelling is gratis toegankelijk op de openingstijden van ons museum en voor groepen op...

Collectiebank: neem een kijkje in ons digitale archief

Vanaf heden is het weer mogelijk om rond te neuzen in ons rijke archief. Na wat technische problemen bij de lancering is de collectiebank weer in gebruik! Benieuwd hoe ons gebied er in de jaren ’60 uit zag? Weten welke beslissingen ooit zijn genomen over de inrichting...

De Broederschap geeft les in ons museum

De eigenaar van ons museum, de Broederschap van Onze Lieve Vrouwe, bestaat dit jaar 550 jaar. In die 550 jaar is er veel gebeurd in ons gebied. In het kader van hun 550-jarig jubileum is de Broederschap gestart met een lesprogramma voor in eerste instantie de Kees...

Succesvolle Open Monumenten Dag

Een kleine 100 mensen bezochten ons museum De Broederschapshuisjes op zaterdag 11 september. Ruim 50 mensen bleven in ons museum en bekeken de permanente tentoonstelling van schilderijen over markante plekken in onze regio en de speciale tentoonstelling over 40 jaar...

Donderdag 19 januari 2023. Lezing “Waterhuishouding en verkeer in het Kromme Rijngebied” door prof.em.dr. Guus Borger.

Op donderdag 19 januari 2023 verzorgt de Historische Vereniging weer een lezing in het kader van “900 jaar waterbeheer van Oude Rijn tot Leidsche Rijn”.

Spreker deze keer is prof.em.dr. Guus Borger.

Het Kromme Rijngebied is onderdeel van het stroomgebied van de Rijn. Talloze malen heeft de hoofdstroom van dat systeem zich in de loop der eeuwen verlegd. Aanvankelijk waren die verleggingen een gevolg van natuurlijke processen. Tot kort vóór de Romeinse tijd werd al het water van de Boven-Rijn via de Kromme Rijn afgevoerd. Nadien begon rond Wijk bij Duurstede steeds meer water uit het Rijnsysteem weg te lekken. Eerst werd dat water via de Lek en de Hollandsche IJssel afgevoerd, maar vanaf de Midden-Romeinse tijd groeide de Lek uit tot de hoofdafvoer van het Rijnwater. De situering van Ultra Traiectum en Dorestat in dat veranderende Rijnsysteem vraagt om een nadere toelichting. 

Door de aanleg van de Vaartsche Rijn werd het stroomgebied van de Rijn in twee delen gesplitst. Het gebied ten oosten van die vaart behield de afwatering via de Vecht, maar de gebieden ten westen daarvan waren aangewezen op de Oude Rijn. Doordat de Rijnmond gaandeweg dichtslibde, werd de afwatering in westelijke richting steeds problematischer. Uiteindelijk konden die gebieden via de Haarlemmermeer en de sluizen bij Spaarndam op het IJ lozen. De landen ten oosten van de Meerndijk hadden die mogelijkheid echter niet. In 1385 kregen Jutphaas c.s. het recht om een watergang naar de Vecht bij Breukelen te graven. Dat leidde tot de aanleg van de ca. 16 km lange Heicop. Vanwege die lengte werd deze watergang ook wel aangeduid als de Lange Vliet. De resterende gebieden ten oosten van de Meerndijk kregen in 1413 toestemming tot het graven van de nog langere Bijleveld. Die watergang voerde het water af naar de Waver en vervolgens via de Amstel naar

Prof.em.dr. G.J. Borger is hoogleraar historische geografie aan de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit te Amsterdam. De invloed van het water op het land en de bewoonbaarheid daarvan heeft zijn bijzondere aandacht.

Locatie voor deze presentatie is gebouw De Zandweg, Zandweg 148 de Meern.

Datum: donderdag 19 januari 2023, aanvang 20.00

Daarnaast is de presentatie ook weer te volgen via ons YouTube-kanaal. Geef bij aanmelding aan of u de presentatie live wilt bijwonen of via YouTube. In beide gevalle tickets verkrijgbaar via onze webshop.

Deelname € 5,–. Leden Historische Vereniging gratis. Inclusief 1x consumptie bij inloop.

Donderdag 24 november 2022, lezing door Diny van der Leest. De verdwenen welvarende tuinbouw in Vleuten – De Meern.

Tuinbouw heeft van oudsher in ons gebied een belangrijke rol gespeeld.
Op de vruchtbare stroomruggen die zich door de eeuwen heen in ons gebied hebben gevormd, ontwikkelde zich in ons gebied de tuinbouw. De producten vonden gretig aftrek in de stad Utrecht. Al in de achtste eeuw werd de Vleutensche vaart gegraven (tussen de stad en het huidige Leidsche Rijn Centrum) om de toevoer naar de stad te vergemakkelijken.
In de loop van de afgelopen eeuw groeide dit gebied uit tot een van de belangrijkste tuinbouwgebieden van Nederland. En dat bracht ook weer veel aanvullende bedrijvigheid met zich mee: de Tuinbouwschool en een proeftuin, de veiling. Maar ook toeleveranciers en transportbedrijven. En dit leverde dan ook veel werkgelegenheid op. Rond de jaren ‘70 was het hier een bloeiend tak van economie.
Met de beslissing om dit gebied aan te wijzen als VINEX-locatie verdwenen de tuinders uit Vleuten-De Meern. Tuinders verhuisden naar andere gebieden of stopten geheel met hun activiteiten.
Tuinbouw in Vleuten is nu dus grotendeels geschiedenis die vooral te beleven is in verhalen en stille monumenten.

De Historische Vereniging gaf in 2002 een boek “Een eeuw tuinbouw” uit, geschreven door o.a. drs. Diny van der Leest en in nauwe samenwerking met de STITU.

Tijdens de lezing blikken Diny van der Leest samen met een aantal oud tuinders terug op het ontstaan, de ontwikkeling en het verdwijnen van de tuinbouw.

Locatie voor deze presentatie is De Schalm, Oranjelaan 10 de Meern.
Datum: donderdag 24 november 2022, aanvang 20.00

Daarnaast is de presentatie ook weer te volgen via ons YouTube-kanaal. Geef bij aanmelding aan of u de presentatie live wilt bijwonen of via YouTube. Voor beide opties zijn tickets verkrijgbaar via onze webshop.

Deelname €5,00. Voor leden van de Hisorische Vereniging gratis. Inclusief 1 consumptie.

 

Donderdag 15 december 2022, Lezing door Gerrit van Oosterom. Buitenplaatsen langs de Leidse en Oude Rijn.

Op donderdag 15 december 2022 verzorgt de Historische Vereniging Vleuten De Meern Haarzuilens en Leidsche Rijn de 3e en laatste lezing in het kader van “Stichtse Wateren Van Oude Rijn naar Leidse Rijn” ter ere van 900 jaar georganiseerd waterbeheer.
Spreker deze keer is Gerrit van Oosterom die onderzoek heeft gedaan naar de talrijke prachtige boerderijen en buitenplaatsen langs de Leidse en Oude Rijn.

De Leidse- en Oude Rijn tussen Utrecht en Leiden was tot voor kort een onbekend buitenplaatslandschap; een landschap dat volgens tijdgenoten gedomineerd werd door buitenplaatsen. Sinds enkele jaren weten we beter. Gerrit van Oosterom onderzocht hoeveel buitenplaatsen er waren, hoe deze zich ontwikkelden en welke factoren bepalend waren voor de opkomst en ondergang ervan. Veel van de huidige boerderijen in het gebied waren ooit onderdeel van een buitenplaats. De meeste zijn al lang verdwenen maar als je goed kijkt is er ook nog veel te herkennen.
Tijdens de lezing geven wij een prachtige inkijk over dit bijzondere stukje historie van de Leidse en Oude Rijn. We volgen we de ontwikkeling van de buitenplaatsen vanaf de opkomst in de zestiende eeuw tot het einde ervan in de lange negentiende eeuw. We horen hoe we dit buitenplaatslandschap moeten plaatsen ten opzichte van meer bekende streken zoals het Amstelland, de Vechtstreek en de Utrechtse Heuvelrug. En we bekijken een aantal bijzonderheden zoals de rol van kleiwinning, het sterk agrarische karakter van veel buitenplaatsen en waarom opvallend veel Amsterdammers hier graag kwamen.

De lezing wordt gegeven door Gerrit van Oosterom (1975). Gerrit groeide op in boerderij Oosterheem in Harmelen. Hij is landschapsarchitect bij Copijn Landschapsarchitecten in Utrecht en is landschapshistoricus. In 2015 rondde hij zijn masterscriptie ‘Gronden van Vermaak’ af over de buitenplaatsen langs de Oude Rijn. In juni van dit jaar promoveerde hij op zijn onderzoek naar de rol van boerderijen en boeren voor het buitenleven op de buitenplaats. Hierover verscheen een prachtig rijk geïllustreerd boek onder de titel ‘Boeren op de Buitenplaats’ dat zowel bij uitgeverij Noordboek als elke (digitale) boekhandel te bestellen.

Locatie voor deze presentatie is Buurtcentrum De Schakel, Schoolstraat 11, Vleuten-De Meern.
Datum: donderdag 15 december 2022, aanvang 20.00
Daarnaast is de presentatie ook weer te volgen via ons YouTube-kanaal. Geef bij aanmelding aan of u de presentatie live wilt bijwonen of via YouTube. In beide gevalle tickets verkrijgbaar via onze webshop.
Deelname € 5,00, leden Hist. Ver. gratis. Beide incl. 1 consumptie

Vr. 30 sept. 2022, Lezing door Ad van Zoeren, de geschiedenis van de Stationsstraat in Vleuten.

Op vrijdag 30 september van 20:00 tot ca. 22:00 uur zal in de grote zaal van Raadhuis Vleuten de rijke historie van de Stationsstraat worden verteld door ons erelid Ad van Zoeren. De Stationsstraat is een van de oudere straatjes van Vleuten en daar is veel over te vertellen. Er heeft zelfs een kasteel gestaan waar Ad op de avond zelf nog wat over gaat vertellen. Maar ook welke winkels er allemaal hebben gezeten en de historie van wat markante panden. Oftewel een leuke avond en weer een duik in het mooie verleden van Vleuten.

De avond wordt georganiseerd door Raadhuis Vleuten. Informatie over de lezing kunt u verkrijgen via de eigen site van het Raadhuis.
De grote zaal van het Raadhuis is gereserveerd voor de huidige en oude bewoners van de stationsstraat en is volledig uitverkocht.
Via de Historische Vereniging kunt u echter een link verkrijgen om de presentatie online te volgen.
Tickets zijn te bestellen via onderstaande button.

Vrijdag 30 sept., aanvang 20:00
Deelname € 2,50, leden HV gratis.

Tijdschrift HV juni 2022

Op 30 juni verscheen het juninummer van ons tijdschrift Rond Leidsche Rijn en Vleutensche Wetering

Hierin onder andere de volgende mooie artikelen:

Stichtse Wateren, Van Oude Rijn naar Leidse Rijn (1)

Dit jaar is het 900 jaar geleden dat Utrecht stads- en tolrechten kreeg. Dat was één van de uitkomsten van een gewelddadige schermutseling over de gevolgen van de afsluiting van de Oude Rijn bij Wijk bij Duurstede. De Oude Rijn stroomde vóór 1122 met allerlei zijtakken via Wijk bij Duurstede, langs en door de huidige binnenstad van Utrecht en kronkelde verder door ons werkgebied om uiteindelijk uit te monden in de Noordzee bij Katwijk. De afsluiting van de Oude Rijn leidde tot een verlaagd waterpeil in de huidige Kromme Rijn, in de stad Utrecht en in ons gebied. Daarnaast leidde het tot veel meer water in de huidige Lek en moest er een 8 kilometer lang kanaal gegraven worden tussen de stad Utrecht en de Lek, de Vaartse Rijn. Voor de financiering, onderhoud en beheer van een ononderbroken dijk langs de Lek en het graven van de Vaartse Rijn, was organisatie nodig. Vandaar dat 1122 ook het begin is van 900 jaar georganiseerd waterbeheer.

Lees meer in het juninummer.

Het notulenboek van de Commissie tot Wering van Schoolverzuim

Op een druilerige donderdagmiddag viel ik weer eens in tijdens de openstelling van de Broederschapshuisjes. Al snuffelend in de bibliotheek viel mijn oog op een oud notulenboek. Er stond geen opschrift op dus ik begon de eerste notulen door te lezen. Het boek begint als volgt:

Vergadering op 23 April 1901 in het gemeentehuis

De Burgemeester Bargman Wuitiers opent en leidt vervolgens de vergadering.

De C t w v S moet uit drie leden bestaan.

Tot voorzitter wordt benoemd C. Vendrig en tot secretaris J. Oskam.

De heer C. v. Eck heeft voor de benoeming bedankt als lid van de C t w v S.

Voor de comm. was verschenen J. V[…] wegens herhaald verzuim van Aaltje V[…]. Genoemde V[…] verklaart, dat zijn dochtertje ziekelijk is, en op te grooten afstand van een school woont.

V[…] is op zijn verplichting gewezen, niets meer aan de orden sluit de Burgemeester de vergadering.

C. Vendrig Voorzitter

J. Oskam sec.

 

Het bleef geheel onduidelijk wat de afkorting C t w v S betekende. Nadat ik wat speurwerk had verricht met als zoekterm schoolverzuim, bleek dat C t w v S de afkorting is van de Commissie tot wering van Schoolverzuim. Uit de adressen in de notulen blijkt dat het gaat om het notulenboek van deze Commissie van de gemeente Oudenrijn en we zien hier de notulen van de allereerste vergadering van deze Commissie.

Lees verder in het juninummer wat deze commissie inhield.

ONDERGRONDS VERLEDEN (41): ‘Tem de os’

We hadden destijds scherven gevonden; heel veel scherven in wat nu waarschijnlijk een aardappelkeldertje geweest lijkt te zijn van een eeuwenoude boerderij in Maarssen die inmiddels weer herbouwd en bewoond is. Die scherven hebben we in de ArcheoHotspot in het Castellum Hoge Woerd op tafel gekregen om te selecteren en bij elkaar te puzzelen en te plakken. Misschien heeft u er wel aan meegeholpen.

Er zat een teer klein Chinees Yixing theepotje bij de scherven, waarover ik heb verteld in een vorige uitgave van dit blad (juni 2019). Ook aan de pijpenkopjes uit deze opgraving en aan de kommetjes en schoteltjes uit 1747 met “portretjes” van stadhouder Willem IV (1711-1751) zijn al eerder artikelen gewijd, resp. door Paul Ufkes (december 2019) en Carla Schoof (maart 2020).

Onlangs vernam ik van Daniël Stiller, de archeoloog die betrokken is bij het uitwerken van deze opgraving, dat er aan sommig Chinees porselein dat tussen de scherven gevonden werd, ook weer een bijzonder verhaal verbonden zit. Ik heb het nu over de drie kleine schoteltjes inclusief theekommetjes die afgebeeld waren.

Welk verhaal? Lees meer in ons juninummer.

 

 

Jeugdactiviteiten Historische Vereniging

door | 2 september 2021 | Nieuws

De Historische Vereniging werkt voor jeugd educatie projecten nauw samen met Museum Hoge Woerd. Jaarlijks zijn veel kinderen druk met het kennisnemen van de archeologie en de rijke historie van ons gebied. In september van dit jaar beginnen de clubs weer volop te draaien. Op een paar clubs is nog wel een plek. Neem hiervoor contact op met Museum Hogewoerd: 030-2860084 of mail naar bosmanj@live.nl

Graaf Junior

Graaf Junior is de club voor jonge onderzoekers. Een keer per maand wordt er een specialisme uit de archeologie behandeld en regelmatig is hierbij een echte archeoloog aanwezig, die vertelt over zijn werk. De kinderen kunnen volop vragen stellen en mogen daarna zelf aan de slag. Via onderzoek en met behulp van echte materialen worden zij zo ingewijd in de wondere wereld van de archeologie.

Graaf Junior is geschikt voor kinderen van 8 – 11 jaar.

Data Graaf Junior 2021-2022: 15 september; 13 oktober; 17 november; 15 december; 12 januari; 16 februari; 16 maart; 13 april; 11 mei; 15 juni.

Kijkwijzer Junior

In het museum kunnen kinderen worden opgeleid tot jeugdrondleider. Na de opleiding geven de kinderen een rondleiding aan hun familie en/of vrienden. Zij horen, zien, doen en leren van alles over het schip De Meern 1, de inventaris van het schip en het leven van de schipper aan boord.

Kijkwijzers Junior is geschikt voor kinderen van 9 – 12 jaar.

Data Kijkwijzer Junior 2021-2022: 22 september; 6 oktober; 10 november; 8 december; 26 januari; 9 februari; 9 maart; 6 april; 25 mei; 29 juni

Graaf Senior

Na Graaf Junior kunnen de jonge archeologen doorstromen naar Graaf Senior. Elke tweede woensdag van de maand is er een verdiepend programma voor de kinderen die graag nog meer willen leren over archeologie.

Graaf Senior is geschikt voor kinderen van 9 – 12 jaar.

Data Graaf Senior 2021-2022: 29 september; 27 oktober; 24 november; 22 december; 19 januari; 23 februari; 23 maart; 20 april; 18 mei; 22 juni.