Logo Historische Vereniging Vleuten De Meern Haarzuilens Leidsche Rijn

In memoriam Rein Pouw

We zijn verdrietig dat we ons erelid Rein Pouw zijn verloren. Op 19 september jl. overleed Rein op 88-jarige leeftijd. “Onverwacht overleden, maar in zekere zin niet onverwacht” vatte pastoor Peter Ambting de verhalen van de familieleden van Rein samen. Zo was het ook...

Idee voor groepsuitje: Te gast bij de historische vereniging!

Ben je op zoek naar een leuk groepsuitje? Wellicht is een bezoek aan de Historische Vereniging in de Broederschapshuisjes in Vleuten iets? De Historische Vereniging biedt tal van mogelijkheden voor leuke groepsactiviteiten. Deze activiteiten zullen regelmatig in het...

Tentoonstelling Stichtse Wateren: 900 jaar Waterbeheer geopend

Op 25 maart werd de nieuwe tentoonstelling ‘Stichtse Wateren’ over 900 jaar georganiseerd waterbeheer geopend door de loco-dijkgraaf van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Els Otterman. Te zien zijn historische plattegronden van oude waterschappen in onze...

900 Jaar waterbeheer: Van Oude Rijn naar Leidse Rijn

Vanaf zaterdag 26 maart is de tentoonstelling "Stichtse Wateren, van Oude Rijn naar Leidse Rijn” over 900 jaar waterbeheer te zien in De Broederschapshuisjes in Vleuten. De tentoonstelling is gratis toegankelijk op de openingstijden van ons museum en voor groepen op...

Collectiebank: neem een kijkje in ons digitale archief

Vanaf heden is het weer mogelijk om rond te neuzen in ons rijke archief. Na wat technische problemen bij de lancering is de collectiebank weer in gebruik! Benieuwd hoe ons gebied er in de jaren ’60 uit zag? Weten welke beslissingen ooit zijn genomen over de inrichting...

De Broederschap geeft les in ons museum

De eigenaar van ons museum, de Broederschap van Onze Lieve Vrouwe, bestaat dit jaar 550 jaar. In die 550 jaar is er veel gebeurd in ons gebied. In het kader van hun 550-jarig jubileum is de Broederschap gestart met een lesprogramma voor in eerste instantie de Kees...

Donderdag 27 oktober. Lezing over de geschiedenis en de restauratie van de Hamtoren.

Op donderdag 27 oktober organiseert de Historische Vereniging een lezing naar aanleiding van de restauratie van de Hamtoren. Tevens zal een prachtige 3D-animatie gelanceerd worden waar de toren te bezien is uit de periode van het ontstaan.

In de afgelopen periode is de Hamtoren op schitterende wijze gerestaureerd. Onder leiding van een enthousiaste eigenaar en met ondersteuning van deskundigen is dit monument weer in eer en glorie hersteld.

Over de toren, het ontstaan en haar geschiedenis is al een prachtig verhaal te vertellen.

Daarnaast zal er door de architect en historici toelichting gegeven worden op de restauratie… een verhaal apart.

Locatie voor deze presentatie is de Torenpleinkerk, Schoolstraat 5, Vleuten.

Datum: donderdag 27 oktober 2022, aanvang 20.00, inloop met koffie vanaf 19.30

Daarnaast is de presentatie ook weer te volgen via ons YouTube-kanaal. Geef bij aanmelding aan of u de presentatie live wilt bijwonen of via YouTube. In beide gevalle tickets verkrijgbaar via onze webshop.

Deelname € 5,00, leden Hist. Ver. gratis. Beide incl. 1 consumptie

Zondag 16 oktober 2022. Exclusieve bezichtiging van de Hamtoren.

De inschrijving bezoek Hamtoren is stopgezet i.v.m. overschrijding maximum aantal bezoekers.

 

Exclusieve bezichtiging van de Hamtoren.

Van de Hamtoren is een prachtige 3D-visualisatie gemaakt. Verdere info hierover vindt u in ons recente blad.

Ter gelegenheid van de lancering van dit project zal de prachtig gerestaureerde Hamtoren eenmalig weer open zijn voor het publiek.

Bezoekers worden op de verschillende etages getrakteerd op prachtige verhalen bij de schouw.

Toegang voor deze activiteit is enkel op inschrijving, want er zijn slechts beperkt plaatsen beschikbaar.

Zondag 16 oktober 2022: 13.00 – 14.15.

Verzamelen bij ingang om 12:30

Let wel: de locatie is beslist niet geschikt voor minder bewegelijken.

Tickets te verkrijgen via bijgaande link.

Kosten € 15,–, leden HV € 12,50

Boek snel, want vol is vol. Toewijzing op volgorde van inschrijven.

Tevens attenderen wij u alvast op de te houden lezing over de geschiedenis en de restauratie van de Hamtoren. Donderdag 27 november, locatie de Torenpleinkerk te Vleuten. Aanvang 20.00. Ook hiervoor tickets te bestellen via onze site.

Met vriendelijke groet,

Historische Vereniging Vleuten de Meern Haarzuilens & Leidsche Rijn

Wim de Vrankrijker,

Activiteiten & project coördinatie 

M: +31 6 54242160

E: activiteiten@histvervdmh.nl

Donderdag 19 januari 2023. Lezing “Waterhuishouding en verkeer in het Kromme Rijngebied” door prof.em.dr. Guus Borger.

Op donderdag 19 januari 2023 verzorgt de Historische Vereniging weer een lezing in het kader van “900 jaar waterbeheer van Oude Rijn tot Leidsche Rijn”.

Spreker deze keer is prof.em.dr. Guus Borger.

Het Kromme Rijngebied is onderdeel van het stroomgebied van de Rijn. Talloze malen heeft de hoofdstroom van dat systeem zich in de loop der eeuwen verlegd. Aanvankelijk waren die verleggingen een gevolg van natuurlijke processen. Tot kort vóór de Romeinse tijd werd al het water van de Boven-Rijn via de Kromme Rijn afgevoerd. Nadien begon rond Wijk bij Duurstede steeds meer water uit het Rijnsysteem weg te lekken. Eerst werd dat water via de Lek en de Hollandsche IJssel afgevoerd, maar vanaf de Midden-Romeinse tijd groeide de Lek uit tot de hoofdafvoer van het Rijnwater. De situering van Ultra Traiectum en Dorestat in dat veranderende Rijnsysteem vraagt om een nadere toelichting. 

Door de aanleg van de Vaartsche Rijn werd het stroomgebied van de Rijn in twee delen gesplitst. Het gebied ten oosten van die vaart behield de afwatering via de Vecht, maar de gebieden ten westen daarvan waren aangewezen op de Oude Rijn. Doordat de Rijnmond gaandeweg dichtslibde, werd de afwatering in westelijke richting steeds problematischer. Uiteindelijk konden die gebieden via de Haarlemmermeer en de sluizen bij Spaarndam op het IJ lozen. De landen ten oosten van de Meerndijk hadden die mogelijkheid echter niet. In 1385 kregen Jutphaas c.s. het recht om een watergang naar de Vecht bij Breukelen te graven. Dat leidde tot de aanleg van de ca. 16 km lange Heicop. Vanwege die lengte werd deze watergang ook wel aangeduid als de Lange Vliet. De resterende gebieden ten oosten van de Meerndijk kregen in 1413 toestemming tot het graven van de nog langere Bijleveld. Die watergang voerde het water af naar de Waver en vervolgens via de Amstel naar

Prof.em.dr. G.J. Borger is hoogleraar historische geografie aan de Universiteit van Amsterdam en de Vrije Universiteit te Amsterdam. De invloed van het water op het land en de bewoonbaarheid daarvan heeft zijn bijzondere aandacht.

Locatie voor deze presentatie is gebouw De Zandweg, Zandweg 148 de Meern.

Datum: donderdag 19 januari 2023, aanvang 20.00

Daarnaast is de presentatie ook weer te volgen via ons YouTube-kanaal. Geef bij aanmelding aan of u de presentatie live wilt bijwonen of via YouTube. In beide gevalle tickets verkrijgbaar via onze webshop.

Deelname € 5,–. Leden Historische Vereniging gratis. Inclusief 1x consumptie bij inloop.

Donderdag 24 november 2022, lezing door Diny van der Leest. De verdwenen welvarende tuinbouw in Vleuten – De Meern.

Tuinbouw heeft van oudsher in ons gebied een belangrijke rol gespeeld.
Op de vruchtbare stroomruggen die zich door de eeuwen heen in ons gebied hebben gevormd, ontwikkelde zich in ons gebied de tuinbouw. De producten vonden gretig aftrek in de stad Utrecht. Al in de achtste eeuw werd de Vleutensche vaart gegraven (tussen de stad en het huidige Leidsche Rijn Centrum) om de toevoer naar de stad te vergemakkelijken.
In de loop van de afgelopen eeuw groeide dit gebied uit tot een van de belangrijkste tuinbouwgebieden van Nederland. En dat bracht ook weer veel aanvullende bedrijvigheid met zich mee: de Tuinbouwschool en een proeftuin, de veiling. Maar ook toeleveranciers en transportbedrijven. En dit leverde dan ook veel werkgelegenheid op. Rond de jaren ‘70 was het hier een bloeiend tak van economie.
Met de beslissing om dit gebied aan te wijzen als VINEX-locatie verdwenen de tuinders uit Vleuten-De Meern. Tuinders verhuisden naar andere gebieden of stopten geheel met hun activiteiten.
Tuinbouw in Vleuten is nu dus grotendeels geschiedenis die vooral te beleven is in verhalen en stille monumenten.

De Historische Vereniging gaf in 2002 een boek “Een eeuw tuinbouw” uit, geschreven door o.a. drs. Diny van der Leest en in nauwe samenwerking met de STITU.

Tijdens de lezing blikken Diny van der Leest samen met een aantal oud tuinders terug op het ontstaan, de ontwikkeling en het verdwijnen van de tuinbouw.

Locatie voor deze presentatie is De Schalm, Oranjelaan 10 de Meern.
Datum: donderdag 24 november 2022, aanvang 20.00

Daarnaast is de presentatie ook weer te volgen via ons YouTube-kanaal. Geef bij aanmelding aan of u de presentatie live wilt bijwonen of via YouTube. Voor beide opties zijn tickets verkrijgbaar via onze webshop.

Deelname €5,00. Voor leden van de Hisorische Vereniging gratis. Inclusief 1 consumptie.

 

Donderdag 15 december 2022, Lezing door Gerrit van Oosterom. Buitenplaatsen langs de Leidse en Oude Rijn.

Op donderdag 15 december 2022 verzorgt de Historische Vereniging Vleuten De Meern Haarzuilens en Leidsche Rijn de 3e en laatste lezing in het kader van “Stichtse Wateren Van Oude Rijn naar Leidse Rijn” ter ere van 900 jaar georganiseerd waterbeheer.
Spreker deze keer is Gerrit van Oosterom die onderzoek heeft gedaan naar de talrijke prachtige boerderijen en buitenplaatsen langs de Leidse en Oude Rijn.

De Leidse- en Oude Rijn tussen Utrecht en Leiden was tot voor kort een onbekend buitenplaatslandschap; een landschap dat volgens tijdgenoten gedomineerd werd door buitenplaatsen. Sinds enkele jaren weten we beter. Gerrit van Oosterom onderzocht hoeveel buitenplaatsen er waren, hoe deze zich ontwikkelden en welke factoren bepalend waren voor de opkomst en ondergang ervan. Veel van de huidige boerderijen in het gebied waren ooit onderdeel van een buitenplaats. De meeste zijn al lang verdwenen maar als je goed kijkt is er ook nog veel te herkennen.
Tijdens de lezing geven wij een prachtige inkijk over dit bijzondere stukje historie van de Leidse en Oude Rijn. We volgen we de ontwikkeling van de buitenplaatsen vanaf de opkomst in de zestiende eeuw tot het einde ervan in de lange negentiende eeuw. We horen hoe we dit buitenplaatslandschap moeten plaatsen ten opzichte van meer bekende streken zoals het Amstelland, de Vechtstreek en de Utrechtse Heuvelrug. En we bekijken een aantal bijzonderheden zoals de rol van kleiwinning, het sterk agrarische karakter van veel buitenplaatsen en waarom opvallend veel Amsterdammers hier graag kwamen.

De lezing wordt gegeven door Gerrit van Oosterom (1975). Gerrit groeide op in boerderij Oosterheem in Harmelen. Hij is landschapsarchitect bij Copijn Landschapsarchitecten in Utrecht en is landschapshistoricus. In 2015 rondde hij zijn masterscriptie ‘Gronden van Vermaak’ af over de buitenplaatsen langs de Oude Rijn. In juni van dit jaar promoveerde hij op zijn onderzoek naar de rol van boerderijen en boeren voor het buitenleven op de buitenplaats. Hierover verscheen een prachtig rijk geïllustreerd boek onder de titel ‘Boeren op de Buitenplaats’ dat zowel bij uitgeverij Noordboek als elke (digitale) boekhandel te bestellen.

Locatie voor deze presentatie is Buurtcentrum De Schakel, Schoolstraat 11, Vleuten-De Meern.
Datum: donderdag 15 december 2022, aanvang 20.00
Daarnaast is de presentatie ook weer te volgen via ons YouTube-kanaal. Geef bij aanmelding aan of u de presentatie live wilt bijwonen of via YouTube. In beide gevalle tickets verkrijgbaar via onze webshop.
Deelname € 5,00, leden Hist. Ver. gratis. Beide incl. 1 consumptie

In Memoriam erelid Prof. Dr. C. Isings

door | 23 september 2018 | Nieuws

Op 6 september j.l. is helaas ons oudste erelid, professor dr. C. Isings, op 99-jarige leeftijd in haar woonplaats Soest, overleden. Clasina (roepnaam Ina) Isings was internationaal de meest vooraanstaande deskundige op het gebied van Romeins glas, een onderwerp waarop ze ook promoveerde. In een interview met de Volkskrant ter gelegenheid van haar 90-ste verjaardag vertelde ze dat ze per toeval op dit onderwerp kwam: “het museum Boymans in Rotterdam vroeg aan mijn hoogleraar of hij niet een student had die iets over Romeins glas kon schrijven. Ik wist van niks, want we hadden alleen maar Griekse kunst behandeld. Maar weet u, alle wetenschap begint bij nieuwsgierigheid.”

Ina Isings

 

Door Han van Bree, CC BY-SA 3.0, (https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=36571935)

Als hoogleraar klassieke archeologie aan de Universiteit Utrecht, heeft professor Isings talloze archeologen opgeleid, zoals de huidige stadsarcheologen Erik Graafstal en Herre Wynia. Zij inspireerde hen om zoveel als mogelijk van de Romeinse Limes terug te vinden. Erelid van onze vereniging werd professor Isings in 1985 vanwege haar enorme verdiensten bij de opgravingen onder en nabij het huidige Castellum Hoge Woerd. Zo heeft zij het Romeinse Badhuis “herontdekt”, dat nu zichtbaar is voor de ingang van het Castellum Hoge Woerd. In 1984 schreef zij hierover een artikel in ons tijdschrift. Tijdens een bezoek vorig jaar aan Castellum Hoge Woerd vertelde zij hierover aan de VAR: “Mijn voorganger vond in 1940 de muren van het Romeinse Badhuis. Hij was bang dat hij door de Duitse bezetter zou worden opgepakt en dus deed hij te vlug en met te grote passen opmetingen. De boel werd daarna snel weer dichtgegooid. Toen ik in 1957 opnieuw ging kijken, kon ik het Romeinse Badhuis niet meer vinden. Pas in 1973, met nieuwe technieken, konden we het terugvinden.”

In 1984 organiseerde de Historische Vereniging, in samenwerking met professor Isings een grote overzichtstentoonstelling “150 jaar graven naar een Romeins Castellum in De Meern” in het Vereenigingsgebouw in De Meern. Deze grote tentoonstelling die ook landelijk en zelfs internationaal, belangstelling trok ging gepaard met een speciale uitgave van ons tijdschrift.

In ons tijdschrift van juni 2006 vertelt Ina Isings tegen ons toenmalig redactielid Diny van der Leest over de opgravingen op de huidige plek van het Castellum Hoge Woerd: “Ik kende sinds 1972 Paul de Rooij (toenmalig bestuurslid) die ons zijn graafmachines met machinist uitleende. De Historische Vereniging heeft goede en enthousiaste mensen. Ik heb veel genoegen beleefd aan de goede samenwerking met de vereniging. Toen alle studenten rond kerst vertrokken waren, bleven de vrijwilligers van de Historische Vereniging mee helpen. En bovendien kregen we van hen koffie met kerstbrood.”

Naast hoogleraar was Ina Isings ook jarenlang de conservator van de zogenaamde PUG-collectie (Provinciaal Utrechts Genootschap van Kunsten en Wetenschappen). Een collectie van meer dan 51.000 objecten die in en rond Utrecht waren opgegraven. Herre Wynia vertelde hierover in de NRC: “Op een keer mocht ik met haar mee naar een enorme, lekkende, onverwarmde, ruimte in de Fundatie van Renswoude (naast het Centraal Museum), waar al die duizenden Romeinse kleinoden bij elkaar stonden. Ina was al jaren manmoedig bezig om die in kaart te brengen.” De determinatie van al die scherven en andere Romeinse objecten werd ook gedaan door haar studenten. “Dan nam ze een zak met scherven mee en die mochten wij dan gaan determineren.” Die vorm van werken door Ina Isings en haar plezier in het geven van lezingen en rondleidingen hierover voor scholen, was voor de Historische Vereniging de inspiratie om het project “De Graaf Junior” op te zetten, uitgevoerd door onze vrijwilliger Jan Bosman.

Op 11 september 2009? kreeg ze vanwege haar al haar verdienste op het gebied van archeologische opgravingen en het behoud van het historisch erfgoed in en rondom Utrecht, de zilveren stadspenning van de gemeente Utrecht.

De Historische Vereniging zal deze inspirator voor ons werk, deze sterke, altijd vrolijke en optimistische vrouw die tot het laatst toe geïnteresseerd bleef in archeologische ontdekkingen in ons gebied – zeer missen.