Zat 10 juni: Van Vinex tot Vicus bij de Waterwinmarkt in Terwijde

Op zaterdag 10 juni zal het project Van Vinex tot Vicus voor de eerste keer dit jaar aanwezig zijn bij de jaarlijkse Waterwinmarkt op winkelcentrumTerwijde. Bekijk hier de trailer van de dag.

Logo Van Vinex tot Vicus
Logo Van Vinex tot Vicus

Speciaal voor bewoners die in de Vinex-wijken wonen, en vaak onbekend zijn met de vele historie van dit gebied, heeft de Historische Vereniging een programma ontwikkeld voor bewoners van de wijken dat wordt aangeboden op een locatie in de betreffende wijk.

‘Van Vinex tot Vicus’ wordt georganiseerd in samenwerking met een lokale organisatie en heeft het karakter van een gezellige buurtbijeenkomst, voor jong en oud. De middag vangt aan met een visuele reis door uw wijk; vanuit uw buurt naar de oude historie door middel van een eigentijdse video met o.a. dronebeelden van de wijk. Aansluitend kan deelgenomen worden aan een rondleiding door de wijk, waarbij een deskundige begeleider u zal attenderen op de vaak verborgen historische punten in uw buurt. Teruggekomen bij het centrale punt zal met een leuke quiz de opgedane kennis worden getoetst.

Zaterdag 10 juni zijn we in de wijk Terwijde bij de jaarlijkse Waterwinmarkt op winkelcentrum Terwijde. In september is het project aanwezig in de wijken Vleuterweide en Parkwijk.

U kunt 10 juni op meerdere momenten instappen in het programma. De tijden zijn als volgt:

  • Begin van de presentatie: 11:00 uur, 13:00 uur en 15:00 uur.
  • Vertrek met de huifkar: 11:30 uur, 13:30 uur en 15:00 uur.

    Bijeenkomst in De Woerd
    Bijeenkomst in De Woerd in 2016
  • Aanvang van de quiz: 12:00 uur, 14:00 uur en 15:30 uur.

Alle bewoners uit de betreffende buurt zijn van harte welkom om kennis te maken met de historie van de wijk. Wij nodigen u dan ook van harte uit. Wel zijn er voor de rondwandelingen van circa 40 minuten, beperkt plek (max 160/ middag). Deelname is geheel kosteloos.

In het kader van het project Van Vinex tot Vicus heeft de Historische Vereniging in 2016 ook het boekje Straatwijs in Leidsche Rijn uitgegeven. Dit boekje geeft een beschrijving van de wijken De Balije, Langerak, Veldhuizen en De Woerd en de achtergrond van de verschillende straatnamen.

Mocht u voor een van deze buurten willen helpen als vrijwilliger, dan kunt u zich opgeven via activiteiten@histvervdmh.nl

Tentoonstelling over duizend jaar riviervaart op de Lek in Stedelijk museum Vianen (vanaf 25 mei)

Het Stedelijk Museum Vianen sluit zich aan bij de Nationale Sleepbootdagen met een tentoonstelling over duizend jaar riviervaart op de Lek.

San Antonio op de Lek bij Vianen achter de motorsleepboot Lodewi
San Antonio op de Lek bij Vianen achter de motorsleepboot Lodewi

Vianen was al in de vroege middeleeuwen een knooppunt van waterwegen. Waar nu auto’s over de viaducten van de A2 en de A27 over de Lek razen, hebben daaronder honderden jaren schepen de dienst uitgemaakt. Klippers, tjalken, zandaken, sleepboten en passagiersschepen voeren eeuwenlang langs de haven van Vianen.

De eerste sporen van bewoning in Vianen stammen uit de 10e eeuw. De stad ligt op een strategisch punt in de rivier ten zuiden van Utrecht. Om overstromingen tegen te gaan werd rond 1100 de Rijn afgedamd. Met die afdamming steeg de status van Vianen. De Lek werd een voorname handelsweg en Vianen groeide met de handel mee. Het topstuk in de tentoonstelling is de zogenoemde Akte van de Vijf Heeren uit het archief van Gorinchem. Het document uit 1284 verenigde de heerlijkheden in het gebied de Vijfheerenlanden tegen het water.

De tentoonstelling is tot stand gekomen met medewerking van de Stichting Nationale Sleepbootdagen Vianen, Stichting tot Behoud van de Sleepboot Amicitia, het Binnenvaartmuseum Maasbracht en Dordrecht en een aantal inwoners van Vianen. Scheepsmodellen en oude kaarten vertellen de historie van Vianen als knooppunt van waterwegen door de eeuwen heen.

1.000 jaar riviervaart op de Lek. Van statenjacht tot sleepboot is van 25 mei tot en met 20 augustus 2017 te zien. Het Stedelijk Museum Vianen is geopend van dinsdag tot en met zaterdag van 10.00 tot 16.30 uur en op zondag van 12.00 tot 16.00 uur. Toegang: € 3,-; Museumkaarthouders en kinderen t/m 12 jaar gratis; CJP en 65+ €1,50. www.stedelijkmuseumvianen.nl

26 juni: ‘Buitens langs de Oude Rijn’, een lezing door Gerrit van Oosterom (SHHV)

Op maandag 26 juni zal de heer Gerrit van Oosterom in Harmelen een lezing houden over de vele buitenplaatsen langs de Oude Rijn.

Tussen de zeventiende en de negentiende eeuw lagen er tussen Leiden en Utrecht meer dan 125 buitenplaatsen langs de Oude
Rijn. Ook rond Woerden en Harmelen waren verschillende plekken als buitenverblijf voor stedelingen in gebruik. Landschapshistoricus
Gerrit van Oosterom heeft dit onbekende buitenplaats-landschap onderzocht. Waar lagen die buitenplaatsen? Waarom ontstonden
ze juist hier en waarom verdwenen de meeste al binnen 200 jaar? Kunnen we een vergelijking trekken met de bekende Vechtstreek
of had het gebied langs de Oude Rijn juist heel eigen kenmerken?
Tijdens de lezing neemt de in Harmelen geboren en getogen landschapshistoricus u mee op een boeiende reis door dit vrijwel verdwenen en grotendeels vergeten stuk gebiedsgeschiedenis.
De lezing wordt georganiseerd door onze zustervereniging, de SHHV, en vindt plaats in Harmelen in Het Trefpunt, Iepenlaan 2. Aanvang: 20:00 uur.

Zaterdag 27 mei: Jaarlijkse bijeenkomst HCC Genealogie in Baarn

Veel landgenoten hebben Duitse voorouders.

Het komt vaak voor dat men het eigenlijk niet wil weten, maar bij nader onderzoek blijkt dat veel landgenoten over Duitse voorouders beschikken. Op zich is dat niet vreemd wanneer men zich bedenkt dat de laatste 5 eeuwen (1500-1900) er ongeveer 6 miljoen migraties vanuit het Duitstalige gebied plaats hadden. Daarna volgden nog de talloze oorlogsverplaatsingen en werden Duitse dienstboden van harte in de Nederlanden ontvangen.

Het rijke westen, in de Republiek der 7 Verenigde Nederlanden, was in de Gouden Eeuw steenrijk, zeker in vergelijking tot de arme grensgebieden.
Ondanks actieve tegenwerking van de overheid kwamen er jaarlijks -vooral in het zaai- en oogstseizoen- tienduizenden mannen, vrouwen en kinderen naar de Nederlanden, en later weer hun familieleden en dorpsgenoten. Naast de land- en tuinbouw waren handelaren (lappen- en koperpoepen) en artiesten, criminelen en gelukszoekers grote groepen binnen deze massa’s. De bijna 500.000 VOC-dienaren uit Duitsland komen daar bovenop.

De interessegroep Genealogie van de HCC organiseert op zaterdag 27 mei a.s. in Baarn een bijeenkomst waar in de ochtend -door Jos Kaldenbach- uit de doeken zal worden gedaan hoe deze migranten in de archieven zijn te vinden en te documenteren.

In de middag zal Albert Beuse, hoofd studiezaal van de Groninger Archieven, uitleg geven over de Kadaster Archiefviewer. Met behulp van deze viewer is het mogelijk de bestemming en de eigendomsgeschiedenis te achterhalen van elk perceel in Nederland vanaf de invoering van het Kadaster in 1832 tot ongeveer 1985. De kern van de viewer wordt gevormd door de kadastrale legger. Aanvullende informatie is te halen uit hulpkaarten en veldwerken. Aan de orde zullen komen onder andere hoe de viewer werkt, waar deze is in te zien en hoe de gevonden resultaten kunnen worden gedownload.

De bijeenkomst wordt gehouden in zalencentrum Brandpunt, Oude Utrechtseweg 4a, 3743 KN Baarn, aanvang 11 uur, toegang gratis.

Stijgende interesse

Of het iets met de tijdgeest of de leeftijd van mensen te maken heeft kan Cees Heystek, voorzitter van de interessegroep Genealogie van HCC (Hobby Computer Club) niet met zekerheid zeggen. Maar dat steeds meer mensen geïnteresseerd raken in hun eigen familiegeschiedenis is wel een feit. “Het spreekt voor zich dat tv-programma’s als Verborgen Verleden en Spoorloos mensen blijkbaar aan het denken zet om zich ook eens in hun familiegeschiedenis te verdiepen. Soms levert dat uitermate interessante zaken op.” Zo bleek de acteur Waldemar Torenstra van Willem van Oranje af te stammen, zelfs in een rechtere lijn dan onze huidige Koninklijke familie. Of de Engelse journalist Frank Gardner die bleek af te stammen van maar liefst acht Engelse koningen. De afgelopen maand zagen we weer een stijgende interesse van mensen met een Joodse achtergrond en mensen die door geallieerde militairen zijn verwekt bij de bevrijding. Onlangs bleek dat iemand veel meer familie had dan hij altijd had gedacht. Die bleken in de vernietigingskampen te zijn omgekomen, maar voor hem was dat wel een aanleiding om zijn familiegeschiedenis eens uit te gaan zoeken.

“Bijna iedereen hoopt op een adellijke afstamming”, bevestigt Heystek, maar de praktijk blijkt toch vaak anders. “Dat neemt niet weg dat gaandeweg -met of zonder koningen of met of zonder adellijke afkomst- mensen toch geïnteresseerd raken in wat hun verre familieleden deden, hoe zij woonden, wat voor een beroep zij uitoefenden en vooral hoe zij leefden en wie nu precies gerelateerd was aan wie. Soms verrassend, vaak ook onthullend, maar altijd interessant”, aldus Heystek.

Interessegroep Genealogie
De Interessegroep Genealogie van HCC is sinds 1986 een levendige groep die adviseert over bijvoorbeeld genealogische softwarepakketten en de mogelijkheden van internet op dit gebied. De groep biedt een omvangrijk netwerk om kennis en ervaringen uit te wisselen en geeft presentaties en cursussen door heel het land. Nu is het een grote groep mensen die elkaar steunen en stimuleren in hun onderzoek.
Daarnaast exploiteert zij een tweetal websites: de nieuwssite www.genealogie.hcc.nl en www.stamboom.nl

Zat 2 sept: Van Vinex tot Vicus op de Uitmarkt in Vleuterweide

Op zaterdag 2 september zal het project Van Vinex tot Vicus aanwezig zijn bij de jaarlijkse Uitmarkt Leidsche Rijn in Vleuterweide.

Logo Van Vinex tot Vicus
Logo Van Vinex tot Vicus

Speciaal voor bewoners die in de Vinex-wijken wonen, en vaak onbekend zijn met de vele historie van dit gebied, heeft de Historische Vereniging een programma ontwikkeld voor bewoners van de wijken dat wordt aangeboden op een locatie in de betreffende wijk.

‘Van Vinex tot Vicus’ wordt georganiseerd in samenwerking met een lokale organisatie en heeft het karakter van een gezellige buurtbijeenkomst, voor jong en oud. De middag vangt aan met een visuele reis door uw wijk; vanuit uw buurt naar de oude historie door middel van een eigentijdse video met o.a. dronebeelden van de wijk. Aansluitend kan deelgenomen worden aan een rondleiding door de wijk, waarbij een deskundige begeleider u zal attenderen op de vaak verborgen historische punten in uw buurt. Teruggekomen bij het centrale punt zal met een leuke quiz de opgedane kennis worden getoetst.

U kunt 2 september op meerdere momenten instappen in het programma.

Alle bewoners uit de betreffende buurt zijn van harte welkom om kennis te maken met de historie van de wijk. Wij nodigen u dan ook van harte uit. Wel zijn er voor de rondwandelingen van circa 40 minuten, beperkt plek (max 160/ middag). Deelname is geheel kosteloos.

In het kader van het project Van Vinex tot Vicus heeft de Historische Vereniging in 2016 ook het boekje Straatwijs in Leidsche Rijn uitgegeven. Dit boekje geeft een beschrijving

Bijeenkomst in De Woerd
Bijeenkomst in De Woerd in 2016

van de wijken De Balije, Langerak, Veldhuizen en De Woerd en de achtergrond van de verschillende straatnamen.

Mocht u voor een van deze buurten willen helpen als vrijwilliger, dan kunt u zich opgeven via activiteiten@histvervdmh.nl

Opgraving vroegmiddeleeuws grafveld Veldhoven

opgravingen-grafveld
opgravingen-grafveld

Deze week kregen wij bericht van de AWN dat sinds deze week in Veldhoven een klein Merovingisch familiegrafveld wordt opgegraven uit de periode 675-725. Voor meer informatie over de opgraving kunt u de website van de gemeente Veldhoven raadplegen: https://www.veldhoven.nl/opgravingen-grafveld

Op de locatie van de opgraving is een bewakingscamera en een webcam geïnstalleerd. Via de website kunt u ook online meekijken.

‘De geschiedenis van Bier’, een lezing over de geschiedenis van Bier i.s.m. Brouwerij Maximus

In oktober zal de Historische Vereniging i.s.m. Brouwerij Maximus een lezing verzorgen over de geschiedenis van het bier.

Vandaag de dag drinken ongeveer een miljard mensen jaarlijks 133 miljard liter bier, maar bier bestaat al heel lang. Het behoort zelfs tot de oudste bewerkte voedingsmiddelen. Historici en archeologen hebben aanwijzingen gevonden dat er al in het neolithicum bier gebrouwen en gedronken werd. Vroegere culturen gaven blijk van hun liefde voor bier, en ongeveer 5000 jaar geleden verheerlijkten de Egyptenaren hun brouwsels in hun hiërogliefen; ze noemde het ‘Plezierbrenger en ‘Hemels’.

Maar hoe zijn de eerste bieren nou eigenlijk ontstaan? Waarschijnlijk zijn de eerste bieren ontstaan doordat er per ongeluk een stukje brood in een vat wekend graan viel, waarna gist in de buitenlucht alcohol begon te produceren. Dit bier van vroeger is niet te vergelijken met het kristalheldere bier van tegenwoordig, het was meer een soort alcoholische soep en bevatte meestal meer dan 10% alcohol.

Door de eeuwen heen is bier vaak beschouwd als veiliger dan water, dit omdat het tijdens het brouwproces gekookt wordt. Zelfs kinderen kregen regelmatig zwak alcoholische ‘klein bier’. Ook de monniken waren en zijn nog steeds erg belangrijk voor de bierproductie, vroeger brouwden de monniken veel voor eigen gemeenschap en verkochten het tevens ook aan de plaatselijke bevolking. Omdat er in de kloosters grootschalig werd gebrouwen, ontwikkelden monniken nauwgezette en geavanceerde brouwmethodes waardoor de kwaliteit steeds hoger werd.

Tot op de dag van vandaag wordt er natuurlijk nog steeds gewerkt aan een beter kwaliteit en kwantiteit.

Brouwerij Maximus

De Historische Vereniging Vleuten, de Meern, Haarzuilens en Leidsche Rijn verzorgt in samenwerking met Brouwerij Maximus 3 leuke en lekkere avonden.

Niels Mulder van de plaatselijke brouwerij zal een informatieve lezing verzorgen over de lange historie van bier. Aansluitend zal er een proeverij aangeboden worden met diverse biersoorten van Maximus en een aantal bijpassende lekkere hapjes.

De lezing zal op 3 data gegeven worden: maandag 16, 23 en 30 oktober 2017. Aanvang 20:00 uur. Per avond kunnen we maximaal 25 personen een plek aanbieden.

Voor deelname kunt u inschrijven via activiteiten@histvervdmh.nl . Geef hierbij op welke data u beschikbaar bent. Zo snel mogelijk laten wij de indeling aan u weten. De kosten voor deelname bedragen €16,50 per persoon.

1 nov: ‘Vroegere rivierlopen in Utrecht’, een lezing door Marieke van Dinter.

Woensdag 1 november zal Marieke van Dinter, fysisch geograaf, haar lezing houden

Al meer dan een eeuw lang houden archeologen, historici en geologen zich bezig met de vraag waar de rivierbeddingen van Rijn en Vecht lagen binnen de Utrechtse stadsgrenzen. In het kader van het project ‘Domplein 2013’ heeft Marieke van Dinter de ligging en ontwikkeling van de rivierlopen ín en rondom de stad Utrecht in de Romeinse tijd en vroege middeleeuwen gereconstrueerd.

Oude kaart Nederland uit Romeinse tijd
Oude kaart Nederland uit Romeinse tijd

Deze reconstructie is gebaseerd op nieuwe geo-archeologische gegevens – afkomstig van de grootschalige opgravingen die de laatste decennia in Leidsche Rijn hebben plaats gevonden en kleinschalige in de stad Utrecht – en op herinterpretatie van oude opgravingsgegevens uit Utrecht. Tijdens de lezing zullen de nieuwe rivier- en landschapsreconstructies worden gepresenteerd en zal worden ingegaan op de invloed die deze ontwikkelingen hadden op de bewoningsgeschiedenis van het gebied.

Marieke van Dinter is in Utrecht afgestudeerd als fysisch geograaf. Sinds 1997 werkt zij bij ADC Archeoprojecten om het landschap voor, tijdens en na de bewoning te reconstrueren bij archeologische opgravingen. In deze periode was zij gedeeltelijk gedetacheerd bij de gemeente Utrecht en daardoor betrokken bij vele opgravingen in Leidsche Rijn. Daarnaast werkte zij aan een promotieonderzoek aan de Universiteit van Utrecht over de ontwikkeling van de Oude Rijn vanaf de Romeinse tijd.

Definitieve locatie wordt nog bekend gemaakt. Inloop 19:30 uur. Aanvang lezing: 20:00 uur. Entree: €5,- Leden: €2,50. S.v.p. aanmelden via activiteiten@histvervdmh.nl

9 september: Open Monumentendag

Op 9 september vindt weer de jaarlijkse Open Monumentendag dag plaats. Open Monumentendag heeft dit jaar het thema Boeren, burgers en buitenlui. Naast de activiteiten in de centrale stad wordt is in Leidsche Rijn door de Historische Vereniging en Museum Hoge Woerd ook een uitgebreid programma ontwikkeld. Daarnaast zijn de Broederschapshuisjes in Vleuten weer de gehele dag geopend van 10:00 tot 17:00 uur.

Het programma in Leidsche Rijn speelt zich af op twee locaties: tussen de historische boerderijen Nijevelt en De Balije, en in Museum Hoge Woerd.

Rondleiding langs historische boerderijen en Romeins scheepsgraf.

Vindplaats Romeinse boot
Vindplaats Romeinse boot

Op 9 september 2017 is het precies twintig jaar geleden dat het beroemde Romeinse schip van Leidsche Rijn werd ontdekt. Dit gedenkwaardige feit wordt gevierd met een rondleiding waarbij de oorspronkelijke vindplaats van het schip wordt aangedaan en het spectaculaire verhaal van zijn ontdekking verteld. Op de route liggen echter ook twee monumentale boerderijen, De Balije en Hofstede Nijevelt, waar veel interessants te zien is. Bij de laatste liggen ook de resten van kasteel Nijevelt, dat in bezit is geweest van hoog-adellijke lieden en rijke Utrechtse burgers. Het thema ‘Boeren, burgers en buitenlui’ zal op deze rondleiding (ca. 1,5 uur) dan ook ruim aan bod komen.

Start om 13:00 uur, 14:00 uur, 15.00 uur en 16.00 uur, telkens op de parkeerplaats van BraZZerie Abrona, Haarlerberg 56C in De Meern.

Bijzondere verjaardagsrondleidingen langs het Romeinse schip.

Op 9 september 2017 is het precies twintig jaar geleden dat het beroemde Romeinse schip van Leidsche Rijn werd ontdekt. Dit gedenkwaardige feit wordt gevierd met bijzondere rondleidingen langs het schip dat in Castellum Hoge Woerd staat opgesteld. Speciale aandacht is er voor de nieuwste toevoegingen aan de presentatie van het schip, zoals een schitterende 3D-beleving van het schip tijdens zijn laatste vaart. Ook enkele originele meubelstukken zullen dan te zien zijn.

Start op zaterdag en zondag 15:00 uur en 16.00 uur bij de balie van Castellum Hoge Woerd, Hoge Woerdplein 1 in De Meern (030-2860084). Vooraf graag reserveren via http://www.museumhogewoerd.nl/plan-je-bezoek/agenda/