Logo Historische Vereniging Vleuten De Meern Haarzuilens Leidsche Rijn

Tijdschrift HV december 2021

 

 

 

 

 

 

 

Het decemberummer is weer te koop in webshop en in de Broederschapshuisjes.

Arthur van der Leij neemt ons mee naar Vleuten in de jaren 60:

Vleuten in verandering

Kort geleden heb ik een interessant gesprek gehad met Adriaan van de Pol, 82 jaar en geboren in Haarzuilens.

Hij vertelde over zijn leven in de jaren zestig van de vorige eeuw in Vleuten. Het oude Vleuten was aan het verdwijnen. De oorspronkelijke woningen aan het Haarpad werden afgebroken. Tussen de Rijnbedding en de Den Hamstraat was een nieuwe woonwijk ontstaan. Het was de tijd, dat de gemeente het inwonertal van 10.000 bereikte. Dezelfde tijd, dat Vleuten overging van stadsgas op aardgas.

Als jong getrouwd stel hebben Adriaan en zijn echtgenote in 1963 de woning Schoolstraat 1 betrokken. Het pand wordt in de volksmond aangeduid als Broederschapshuisje. De Broederschapshuisjes vormen een rij van aaneengeschakelde woningen met de Dorpsstraat en Schoolstraat als postadres. Schoolstraat 1-3 en Dorpsstraat 3, 3a en 5 zijn in 1961 aangekocht door de gemeente. Alleen Dorpstraat nr. 1 is, voor zover bekend al zeker sinds 1624 in het bezit van de Broederschap van O.L. Vrouw van Vleuten.

Lees meer in het tijdschrift van december 2021.

Gemeentelijk archeoloog Nils Kerkhoven vertelt over de unieke vondst van wereldformaat in:

De ballistapijl van De Meern: een vondst met impact

Daar zit je dan, met je knieën op de originele oever van de Heldammer rivier. Even ga je terug in de tijd: het is ergens tussen 40 en 100 na Christus. Romeinen hebben het gebied aan de overzijde van de rivier onder controle. Je blik dwaalt af naar het gereconstrueerde Castellum aan de overkant. De rivier stroomt weer, er is reuring op de torens.

De opwinding brengt je blik echter snel weer terug op het zojuist gegraven gat onder je. Met grote verbazing laat je schep en metaaldetector vallen. Je snapt vrijwel direct wat er onder je voeten ligt. Het zal toch niet? Het lijkt te mooi om waar te zijn. Verder graven! Iemand een troffel!? Je roept je collega’s om te helpen, maar meer nog om de aanstaande en spectaculaire ontdekking te delen. Je stuitert. Het opgravingsteam stuitert. Het lijkt er namelijk steeds meer op dat het staat te gebeuren.

Lees verder in het tijdschrift van december 2021.

Onze voorzitter Gerda Oskam is in de historie gedoken van een andere wereldwijde virusuitbraak:

De strijd tegen de pokkenpandemie

Pandemieën zoals de huidige, die de wereld nog altijd grotendeels in zijn greep heeft, zijn geen nieuw verschijnsel. De discussie over vaccineren of niet is dat evenmin. Wij staan in een lange traditie, die ook in Vleuten, De Meern, Harmelen, het huidige Leidsche Rijn en de rest van Nederland speelde. De recente coronapandemie heeft wel gezorgd voor veel historisch onderzoek naar epidemieën in het verleden. Op de één of andere manier zijn er vóór de uitbraak van de coronapandemie veel minder studies verschenen over ziekten dan over bijvoorbeeld oorlogen. De strijd van mens tegen mens spreekt meer tot de verbeelding dan die van de mens tegen een onzichtbaar virus of bacterie. In recente artikelen en boeken komen tal van historische gebeurtenissen in een nieuw daglicht te staan.

Hoe het afliep met de pokken? Lees meer in het tijdschrift van 2021.

 

 

Lezing Jan Huiting over Groei, depressie en herstel in de landbouw rond Vleuten De Meern Haarzuilens (1500-1800) op 24 maart 2022

Op donderdag 24 maart 2022 organiseert de Historische Vereniging Vleuten, De Meern & Leidsche Rijn een lezing door vrijetijdshistoricus Jan Huiting,

Groei, depressie en herstel in de landbouw rond Vleuten De Meern Haarzuilens (1500-1800)

De geschiedenis van de landbouw gaat over het dagelijkse leven van de mens op het platteland. In de lezing van maart 2021 werd veel nadruk gelegd op allerlei economische patronen. In deze tweede lezing zal Jan dieper ingaan op wat die golfbewegingen nu eigenlijk voor uitwerking hadden op het bestaan in onze dorpen. Zo volgen we de bijzondere levensloop van Antje Witkamp, een arm meisje van De Haar, en Anthonie Kok, een rijke boer van Themaat. Hun lotgevallen brengen ons in contact met de mensen op het platteland, die we zien vechten voor een bestaan. Een verhaal over een herberg en een grote boerderij met rijke inboedel, maar ook over armoe; een verhaal over geboorte en huwelijk, maar ook over sterfte – echter bovenal een verhaal over gewone mensen op zoek naar geluk.

Jan is sinds 1990 als auteur verbonden aan ons tijdschrift en promoveerde in juni bij de professoren De Boer en Spek in Groningen cum laude op het proefschrift “Domeinen in beweging”. Hoewel dit een breed opgezette sociaal-economische studie is naar landschap, vegetatie, grondbezit, bevolking, daglonen, prijzen, kapitaalrente, pachten en tienden zal Jan in detail ingaan op een aantal boerenbedrijven zoals ze tussen 1300 en 1800 hebben bestaan in het werkgebied van onze vereniging. Een korte geschiedenis van de landbouw in vervlogen tijden…

Datum: Donderdag 24 maart 2022

De presentatie zal, mits de maatregelen dit toestaan, dus op een locatie plaatsvinden en tevens online te volgen zijn via ons Youtube kanaal.

De locatie voor deze lezing is nog niet bekend, maar u kunt wel tickets bestellen. Geef bij bestelnotities aan of u live aanwezig wilt zijn of de presentatieonline wilt volgen. Tickets hiervoor te bestellen via de webshop

Deelname € 2,50, leden Historische Vereniging gratis.

 

 

 

 

Voor informatie: Wim de Vrankrijker / activiteiten@histvervdmh.nl / 0654242160

 

Lezing Gerda Oskam over 900 jaar georganiseerd waterbeheer en ruimtelijke ordening op 22 februari 2022

Op dinsdag 22 februari 2022 verzorgen wij een lezing over 900 jaar georganiseerd waterbeheer, toegespitst op ons gebied. De lezing wordt gehouden door Gerda Oskam, niet alleen voorzitter van onze vereniging en historica, maar ook lid van het Algemeen Bestuur van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden.

Op 2 juni 1122 schonk keizer Hendrik de Vijfde stads- en tolrechten aan de inwoners van Utrecht. Die schenking was de uitkomst van een jarenlange ontwikkeling in het landschap rondom Utrecht van ontginningen en waterregulering ten behoeve van de voedselproductie voor Utrecht. Dat leidde tot de afdamming van de Kromme Rijn bij Wijk bij Duurstede in 1122, waardoor het waterpeil in de Kromme Rijn, in de stad Utrecht en in de Oude Rijn die door ons gebied stroomde met vele centimeters zakte. Het water van de Oude Rijn liep voortaan door de huidige Lek en om het achterland te beschermen voor overstromingen waren dijken nodig. In ons gebied kon het ontginningswerk uitgebreid worden, landbouw werd meer en meer mogelijk en afwateringkanalen en vlieten werden gegraven. Voor het beheer en onderhoud van deze enorme infrastructurele projecten was veel geld nodig. Om dat te organiseren en beheren werden al snel allerlei waterschappen opgericht. Het werk van de waterschappen in de loop van 9 eeuwen heeft grotendeels de ruimtelijke ordening bepaald in ons gebied. Hoe dat is gebeurd en wat er nu nog van te zien is, vertelt Oskam tijdens deze lezing.

Datum: dinsdag 22 februari 2022, aanvang 20.00

De presentatie zal, mits de maatregelen dit toestaaan, dus op een locatie plaatsvinden en tevens online te volgen zijn via ons Youtube kanaal.

Locatie is Het Raadhuis, Past. Ohllaan 39 Vleuten. Als u hier live bij aanwezig wilt zijn geef u dan tijdig op, dit mede ook i.v.m. mogelijke Covid-beperkingen. Geef bij bestelnotities aan of u live aanwezig wilt zijn of de presentatie online wilt volgen. Tickets hiervoor te bestellen via de webshop.

Deelname € 2,50, leden Historische Vereniging gratis.

 

Voor informatie: Wim de Vrankrijker / activiteiten@histvervdmh.nl / 0654242160

 

Lezing Arjan den Boer over jonge en oude monumenten in Utrecht op 21 april 2022

Op donderdag 21 april 2022 zal Arjan den Boer een lezing verzorgen over jonge en oude monumenten die we in Utrecht tegenkomen. Niet alleen de oude stad komt aan bod, maar zeker zullen de pareltjes die in onze wijken staan belicht worden.

Ook met de grootschalige nieuwbouw worden nog steeds architectonische kunstwerkjes gebouwd, nu nog niet direct herkend. Maar over een aantal jaren zullen bepaalde ontwerpen zeker als monument herkend worden. Al sinds enige tijd is de gemeente druk doende om vooral die jonge monumenten in kaart te brengen.

Arjan den Boer is publicist over monumenten, architectuur, geschiedenis en spoorwegen. Voor DUIC (De Utrechtse Internet Courant) schrijft hij over bijzondere maar minder bekende monumenten in Utrecht. Deze stukken zijn in 2020 gebundeld in het boek ‘Vergeten gebouwen in Utrecht 1850-1940’. Eerder droeg hij bij aan de uitgave ‘Utrecht bouwt 1945-1975’ over naoorlogse architectuur en de nieuwe stadswijken. Momenteel is hij bezig met een serie over verdwenen horeca in Utrecht. Daarnaast is hij eindredacteur (en auteur) van het Tijdschrift Oud-Utrecht.

Datum: donderdag 21 april 2022, aanvang 20:00 uur.

De locatie voor deze activiteit is nog niet bekend.

De presentatie zal ook live te volgen zijn via ons YouTube-kanaal en is ook na afloop hier weer terug te zien.

Kosten: € 2,50, leden HV hebben gratis toegang

Voor informatie: Wim de Vrankrijker / activiteiten@histvervdmh.nl / 0654242160

 

Tijdschrift HV september 2021

Ons septemberummer is te te koop in de webshop en in de Broederschapshuisjes.

 

Deze editie bevat weer een groot aantal interessante artikelen waaronder:

  • De derde 10 jaar van onze Historische Vereniging; 2002-2011
  • De Canon van Leidsche Rijn
  • Belangrijke monumenten deels op Utrechtse bodem op Unesco Werelderfgoedlijst geplaatst

 

En verder:

De voormalige gemeente Oudenrijn in oude foto’s en verhalen (1)

In 1954 werd de gemeente Vleuten-De Meern gevormd uit de voormalige gemeenten Vleuten, Haarzuilens, Veldhuizen en Oudenrijn. Bij deze herindeling verloor de nieuwe gemeente een aanzienlijk deel van de voormalige gemeente Oudenrijn aan Utrecht en Jutphaas, namelijk de polder Galecop aan Jutphaas en de polder Papendorp aan Utrecht. Bij de annexatie van Vleuten-De Meern door Utrecht in 2001 werd Papendorp aan onze kant van het Amsterdam-Rijnkanaal een deel van wijk 9. Omdat onze verenging ook zijn grenzen heeft verlegd en het hele gebied van wijk 9 en 10 wil beschrijven is dat een goede reden om dit vergeten stukje Utrecht onder de aandacht te brengen.

De jeugdpagina besteedt aandacht aan Graaf Junior woensdag 7 juli 2021

Ook het seizoen 2020-2021 van Graaf Junior werd door Jan Bosman en Vera van der Sluis georganiseerd en door hen werd een groep begeleid. Eindelijk kon weer een bijeenkomst worden gehouden. Het was de tweede en meteen ook weer de laatste bijeenkomst van het seizoen 2020-2021. Wij hopen, dat het volgende seizoen weer als vanouds kan doorgaan.

En dan het tweede deel van:

Koude oorlog

In de zomereditie van ons tijdschrift werd het eerste deel van het artikel over de Koude Oorlog gepubliceerd. Dit is het tweede deel. Het derde deel zal worden afgedrukt in het winternummer. Nogmaals wordt verzocht uw informatie en verhalen over de Koude Oorlog in Vleuten, De Meern en Haarzuilens aan ons te laten weten.

1963-1979 Ontspanning

De periode werd gekenmerkt door een oprecht streven van zowel de VS als de USSR om een kernoorlog te vermijden, vanwege de angst voor de vernietigende gevolgen van een kernoorlog voor beide kampen.

Er was dan ook sprake van vele onderhandelingen, variërend van wapenbeheersing tot economische samenwerking. De Sovjetregering duidde deze politiek als vreedzame co-existentie. Beide partijen bleven echter handhaving c.q. uitbreiding van de eigen invloed in de wereld nastreven. Bij meerdere van deze belangentegenstellingen dreigden de VS en de USSR daardoor toch in een direct conflict met elkaar te komen, met een kernoorlog als mogelijk resultaat.

 

Lezing 900 jaar georganiseerd waterbeheer en ruimtelijke ordening door Gerda Oskam, 22 februari 2022

door | 7 december 2021 | Activiteiten

Op dinsdag 22 februari 2022 verzorgen wij een lezing over 900 jaar georganiseerd waterbeheer, toegespitst op ons gebied. De lezing wordt gehouden door Gerda Oskam, niet alleen voorzitter van onze vereniging en historica, maar ook lid van het Algemeen Bestuur van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden.

Op 2 juni 1122 schonk keizer Hendrik de Vijfde stads- en tolrechten aan de inwoners van Utrecht. Die schenking was de uitkomst van een jarenlange ontwikkeling in het landschap rondom Utrecht van ontginningen en waterregulering ten behoeve van de voedselproductie voor Utrecht. Dat leidde tot de afdamming van de Kromme Rijn bij Wijk bij Duurstede in 1122, waardoor het waterpeil in de Kromme Rijn, in de stad Utrecht en in de Oude Rijn die door ons gebied stroomde met vele centimeters zakte. Het water van de Oude Rijn liep voortaan door de huidige Lek en om het achterland te beschermen voor overstromingen waren dijken nodig. In ons gebied kon het ontginningswerk uitgebreid worden, landbouw werd meer en meer mogelijk en afwateringkanalen en vlieten werden gegraven. Voor het beheer en onderhoud van deze enorme infrastructurele projecten was veel geld nodig. Om dat te organiseren en beheren werden al snel allerlei waterschappen opgericht. Het werk van de waterschappen in de loop van 9 eeuwen heeft grotendeels de ruimtelijke ordening bepaald in ons gebied. Hoe dat is gebeurd en wat er nu nog van te zien is, vertelt Oskam tijdens deze lezing.

Datum: dinsdag 22 februari 2022, aanvang 20.00

De presentatie zal, mits de maatregelen dit toestaaan, dus op een locatie plaatsvinden en tevens online te volgen zijn via ons Youtube kanaal.

Locatie is Het Raadhuis, Past. Ohllaan 39 Vleuten. Als u hier live bij aanwezig wilt zijn geef u dan tijdig op, dit mede ook i.v.m. mogelijke Covid-beperkingen. Geef bij bestelnotities aan of u live aanwezig wilt zijn of de presentatie online wilt volgen. Tickets hiervoor te bestellen via de webshop.

Deelname € 2,50, leden Historische Vereniging gratis.

Voor informatie: Wim de Vrankrijker / activiteiten@histvervdmh.nl / 0654242160