In Memoriam erelid Prof. Dr. C. Isings

Op 6 september j.l. is helaas ons oudste erelid, professor dr. C. Isings, op 99-jarige leeftijd in haar woonplaats Soest, overleden. Clasina (roepnaam Ina) Isings was internationaal de meest vooraanstaande deskundige op het gebied van Romeins glas, een onderwerp waarop ze ook promoveerde. In een interview met de Volkskrant ter gelegenheid van haar 90’ste verjaardag vertelde ze dat ze per toeval op dit onderwerp kwam: “het museum Boymans in Rotterdam vroeg aan mijn hoogleraar of hij niet een student had die iets over Romeins glas kon schrijven. Ik wist van niks, want we hadden alleen maar Griekse kunst behandeld. Maar weet u, alle wetenschap begint bij nieuwsgierigheid.”

Ina Isings
Door Han van Bree, CC BY-SA 3.0, (https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=36571935)

Als hoogleraar klassieke archeologie aan de Universiteit Utrecht, heeft professor Isings talloze archeologen opgeleid, zoals de huidige stadsarcheologen Erik Graafstal en Herre Wynia. Zij inspireerde hen om zoveel als mogelijk van de Romeinse Limes terug te vinden. Erelid van onze vereniging werd professor Isings in 1985 vanwege haar enorme verdiensten bij de opgravingen onder en nabij het huidige Castellum Hoge Woerd. Zo heeft zij het Romeinse Badhuis ‘herontdekt’, dat nu zichtbaar is voor de ingang van het Castellum Hoge Woerd. In 1984 schreef zij hierover een artikel in ons tijdschrift. Tijdens een bezoek vorig jaar aan Castellum Hoge Woerd vertelde zij hierover aan de VAR: “Mijn voorganger vond in 1940 de muren van het Romeinse Badhuis. Hij was bang dat hij door de Duitse bezetter zou worden opgepakt en dus deed hij te vlug en met te grote passen opmetingen. De boel werd daarna snel weer dichtgegooid. Toen ik in 1957 opnieuw ging kijken, kon ik het Romeinse Badhuis niet meer vinden. Pas in 1973, met nieuwe technieken, konden we het terugvinden.”

In 1984 organiseerde de Historische Vereniging, in samenwerking met professor Isings een grote overzichtstentoonstelling “150 jaar graven naar een Romeins Castellum in De Meern” in het Vereenigingsgebouw in De Meern. Deze grote tentoonstelling die ook landelijk en zelfs internationaal, belangstelling trok ging gepaard met een speciale uitgave van ons tijdschrift.

In ons tijdschrift van juni 2006 vertelt Ina Isings tegen ons toenmalig redactielid Diny van der Leest over de opgravingen op de huidige plek van het Castellum Hoge Woerd: “Ik kende sinds 1972 Paul de Rooij (toenmalig bestuurslid) die ons zijn graafmachines met machinist uitleende. De Historische Vereniging heeft goede en enthousiaste mensen. Ik heb veel genoegen beleefd aan de goede samenwerking met de vereniging. Toen alle studenten rond kerst vertrokken waren, bleven de vrijwilligers van de Historische Vereniging mee helpen. En bovendien kregen we van hen koffie met kerstbrood.”

Naast hoogleraar was Ina Isings ook jarenlang de conservator van de zogenaamde PUG-collectie (Provinciaal Utrechts Genootschap van Kunsten en Wetenschappen). Een collectie van meer dan 51.000 objecten die in en rond Utrecht waren opgegraven. Herre Wynia vertelde hierover in de NRC: “Op een keer mocht ik met haar mee naar een enorme, lekkende, onverwarmde, ruimte in de Fundatie van Renswoude (naast het Centraal Museum), waar al die duizenden Romeinse kleinoden bij elkaar stonden. Ina was al jaren manmoedig bezig om die in kaart te brengen.” De determinatie van al die scherven en andere Romeinse objecten werd ook gedaan door haar studenten. “Dan nam ze een zak met scherven mee en die mochten wij dan gaan determineren.” Die vorm van werken door Ina Isings en haar plezier in het geven van lezingen en rondleidingen hierover voor scholen, was voor de Historische Vereniging de inspiratie om het project “De Graaf Junior” op te zetten, uitgevoerd door onze vrijwilliger Jan Bosman.

Op 11 september 2009  kreeg ze vanwege haar al haar verdienste op het gebied van archeologische opgravingen en het behoud van het historisch erfgoed in en rondom Utrecht, de zilveren stadspenning van de gemeente Utrecht.

De Historische Vereniging zal deze inspirator voor ons werk, deze sterke, altijd vrolijke en optimistische vrouw die tot het laatst toe geïnteresseerd bleef in archeologische ontdekkingen in ons gebied – zeer missen.

23 september: Rally Haarzuylens

Op zondag 23 september vindt de 11e editie van de Rally plaats van Rotary Haarzuylens. Iedereen is van harte uitgenodigd om de snelle, exotische ofrally

vintage auto`s van de deelnemers te komen bekijken, maar u wordt ook uitgenodigd om zelf mee te rijden. Deelnemers betalen een bijdrage van 135 Euro om mee te rijden met twee personen. Voor extra passagiers wordt een kleine vergoeding van 30 euro p.p. gevraagd.

De opbrengst van de rally zal volledig worden besteed aan het goede doel. In samenwerking met de Historische Vereniging zal het meer dan 50 jaar oude carillon van “Kunstencentrum De Nieuwe Vaart” gerestaureerd worden en geplaatst in de toren van het chatelet van “Kasteel de Haar.”
Deelnemers en sponsoren worden geadviseerd zich snel aan te melden via:  rchaarzuylens@outlook.com .Het aanmeldingsformulier vindt u Inschrijfformulier_Tour_Unlimited_Rally-Haarzuylens_2018.

Expositie: Filatelie en Heemkunde verbonden

Vanaf 3 september 2018 is in het Wijkservicecentrum op het Dorpsplein te Vleuten een expositie over de post in Vleuten, de Meern en Haarzuilens te zien. Dorpsgenoot Jan Sangers heeft voor u namens postzegelvereniging Postfris ‘68 een expositie samengesteld met daarin poststukken en postzegels die vanuit en naar Vleuten, De Meern en Haarzuilens zijn gezonden.

kaart expositie 2018
kaart expositie 2018

De collectie is verzameld met het doel de geschiedenis van de Post in Vleuten, De Meern en Haarzuilens voor u te illustreren. Niet alleen postzegels vertellen het verhaal. Ook foto’s uit het verleden worden getoond.

Het oudste poststuk wat u kunt bekijken is bijna 2 eeuwen oud. Naast stempels en brieven wordt de geschiedenis van de postkantoren die in Vleuten en De Meern gestaan hebben tot aan de huidige situatie beschreven. Inmiddels zijn de oude postkantoren gesloten en vervangen door huidige servicepunten.

Om de geschiedenis van het postverkeer goed te kunnen begrijpen, wordt ook uiteengedaan hoe de oude grenzen gelopen hebben voordat de gemeente Vleuten De Meern Haarzuilens in 1954 gevormd werd.

Oude namen, die u wellicht nu nog bekend voorkomen, zoals de gemeenten Oudenrijn en Veldhuizen komen voorbij. Tot slot vindt u nog nuttige informatie over de postzegelvereniging Postfris ‘68 en hoe deze te bereiken. Als u dat wenst kunt u nu al terecht op www.pf68.nl over wat deze vereniging u kan bieden.

 

 

13 en 14 oktober: Nationale Archeologiedagen

Zaterdag 13 en zondag 14 oktober staat Museum Hoge Woerd in het teken van de Nationale Archeologiedagen.

Nationale archeologiedagenZa 13 oktober van 13.00u – 17.00u

Trek je laarzen aan en graaf mee naar nieuwe schatten, doe mee met een leuke kinderactiviteit van Prae, kom naar de Romeinse beautysalon,  wandel door het Romeinse kampement bij de wachttoren, luister naar de lezing van stadsarcheoloog Erik Graafstal over de opgraving onder het castellum, ga mee met een rondleiding, maak een archeologisch sieraad of bekijk het archeologische werk in de ArcheoHotspot.
Zo 14 oktober van 13.00u – 17.00u
Bekijk de familievoorstelling over de Bataafse Opstand van theater Stuiter, luister naar de talkshow georganiseerd door 20 jaar Leidsche Rijn i.s.m. de Historische Vereniging of volg een workshop metaaldetectie. Graaf in de graafbakken naar echte schatten en wandel door het Romeinse kampement bij de wachttoren. Ga mee met een rondleiding, maak een archeologisch sieraad of bekijk het archeologische werk in de ArcheoHotspot.

Dinsdag 11 september: ‘Utrechtse Tegels van 1600 tot 1900’ een lezing door Peter Sprangers

Op dinsdag 11 september 2018 organiseert de Historische Vereniging een lezing door Peter Sprangers over Tegeltableaus, met daarbij de mogelijkheid om ook uw tegels te laten beoordelen.

Peter Sprangers
Peter Sprangers

Op 16 november 1616 begon ene Jan Overmeer met een werkplaats in handgeschilderde wandtegels, borden e.d. op het bolwerk achter St. Marie (ter hoogte van het gebouw De Inktpot van destijds de NS). Vervolgens werden bijna 400 jaar wandtegels geproduceerd, geschat op enige tientallen miljoenen. Omstreeks 1760 kwam er ook vraag naar tegeltableaus. De verspreiding van wandtegels was wereldwijd. Enige tienduizenden zijn bijvoorbeeld te zien in het Menschikovpaleis te Petersburg, en ook grote aantallen in Poolse paleizen als Lazienki en Nieborow. De haarden van een aanzienlijk deel van de koloniale huizen langs de Hudson tussen New York en Albany werden voorzien van Utrechtse Bijbeltegels.

Lokaal zijn in het Wapen van Haarzuilen en in slot Zuylen diverse tegeltableaus te bewonderen (1800-1860) afkomstig van hofsteden uit de omgeving want ook in Vleuten/ De Meern waren vele boerderijen voorzien van enige tableaus met een koe/paard, hond/kat of bijbelse voorstelling in een verder betegelde schouw met centraal een roetbaan net schildpad- of gevlamde tegels.

Zeer recent maakte het Rijksmuseum bekend dat de Utrechtse vette klei in een unieke mix gemengd werd met magere kalkrijke klei uit de buurt van de Franse grens. De productie in Utrecht eindigde in 1994 toen Westraven werd overgenomen door de Porceleyne Fles. Toen Westraven nog Gebr. Ravesteijn heette exporteerde dit bedrijf grote aantallen ornamenttegels naar Rio de Janeiro als gevelbekleding en een diversiteit aan tegels met handgeschilderde figuratie naar Engeland.

Utrechtse Tegels
Utrechtse Tegels

Een unieke kans om kennis te nemen van deze rijk geïllustreerde historie wordt u aangeboden door Peter Sprangers, auteur van het boek “Utrechtse Tegels” in een lezing met powerpoint.

Tip: heeft u nog oude tegels op zolder om te laten beoordelen of een redelijk scherpe foto van het interieur van bijv. een lokale boerderij waarop de schouw te zien is dan krijgt u vanaf een uur vooraf aan de presentatie de gelegenheid hier het fijne van te weten.

Locatie: de Brouwerij, Odenveldlaan 2 te Vleuten. Aanvang lezing: 20:00 uur.

Zaal open voor beoordeling tegels vanaf 19.00 uur.

Kosten €5,- per persoon, leden HV €2,50- korting

Graag vooraf opgeven activiteiten@histvervdmh.nl

Zaterdag 8 september: Open Monumentendag 2018

Dit jaar staat Open Monumentendag in het teken van Europa. In de stad Utrecht en in Leidsche Rijn zullen tal van gebouwen open zijn voor het publiek. Aan onze kant van het Amsterdam-Rijn kanaal zijn dit:

  • De Broederschapshuisjes op Dorpsstraat 1 te Vleuten.
  • De Torenpleinkerk op het Torenplein in Vleuten.
  • Boerderij De Hoef op Hoge Weide 6 in Leidsche Rijn
  • Castellum Hoge Woerd op het Hoge Woerd plein 1 in De Meern

Museum Hoge Woerd organiseert tijdens Open Monumentendag drie bijzondere rondleidingen kris kras door de collectie en over het terrein.

 

Fietsen langs forten – bezoek ze alle acht!
In 1815 werd een begin gemaakt met de aanleg van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, een gebied van 85 kilometer lang tussen Muiden en de Biesbosch dat tot kniehoogte onder water gezet kon worden: te ondiep voor vaartuigen, maar diep genoeg om paarden en kanonnen in de modder te laten smoren. Delen die niet onder water lagen werden bewaakt door forten.
Rondom onze stad ligt de Stelling van Utrecht met speciaal voor de Waterlinie gegraven kanalen, sluizen en zestien forten. De forten liggen in twee halve cirkels ten noorden, oosten en zuidoosten van de stad. De eerste groep werd rond 1820 gebouwd, dichtbij de bebouwing van de toenmalige stad. Toen de kracht van het geschut fors toenam en de vijand over de forten heen de stad kon beschieten, werd een tweede ring van forten aangelegd op grotere afstand.
Liefst acht forten zullen op zaterdag 8 september te bezoeken zijn, zo veel zijn er nog niet eerder tegelijk open geweest op Open Monumentendag. Als u wilt kunt u ze alle acht bezoeken; langs de forten is een fietsroute uitgezet die begint bij Fort De Klop in noord en eindigt bij Lunet IV in zuid. Onderweg kunt u afstappen bij de forten De Gagel, Blauwkapel, De Bilt, Hoofddijk, Vossegat en Lunet I. Met een aanloop vanaf het Domplein bedraagt de lengte van de route 23 kilometer.

14 oktober: de Historie van Leidsche Rijn: een feestelijke talkshow

Op zondag 14 oktober zal er een talkshow georganiseerd worden in het kader van 20-jaar Leidsche Rijn.
In een feestelijke en gevarieerde presentatie zal de historie, het heden en de toekomst van Leidsche Rijn worden belicht. Het programma zal gepresenteerd worden door Xander van de Wulp, NOS verslaggever EN Leidsche Rijn bewoner.
Met de Rijn als blauwe draad varen we door de tijd aan de hand van filmfragmenten, interviews, boeiende gesprekken, anecdotes, muziek en dans.
Het programma zal worden afgesloten met een ceremonie waarbij we ons nieuwe woongebied symbolisch overdragen aan de toekomst.
Ook zal deze middag officieel het eerste exemplaar van onze speciale editie van “20-jaar LR Magazine” gepresenteerd worden.
Dit programma is een co-productie van de Historische Vereniging en de organisatie van 20 jaar Leidsche Rijn.
Locatie: Theaterzaal van Castellum Hoge Woerd in De Meern.
Aanvang: 15.00 uur
Kaarten zijn vanaf heden te koop aan de kassa of via de website van Podium Hoge Woerd. Kosten €5,-

20 jaar Leidsche Rijn

Zaterdag 15 september: Het Castellum trakteert en de Historische Vereniging doet mee !

Op zaterdag 15 september (13:00 – 18:00 uur) vindt de jaarlijkse start van het Culturele Seizoen plaats. Een gezellige activiteit waar ook dit jaar de Historische Vereniging haar deel invult.

Uitfeest_CastellumHogeWoerd_(c)AafkeHolwerda
Uitfeest Castellum Hoge Woerd (c) Aafke Holwerda

De hele middag (van 13:30 uur tot 16.45 uur) kunt u in de Studio van Castellum Hoge Woerd kijken naar verschillende historische films over onze wijk. Blik terug op de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw met filmbeelden die de oude straatbeelden, gebouwen, feesten, optochten, bewoners en werkzaamheden in beeld brengen.
Programma:
13.30 – 14.00u Oude filmbeelden De Meern

14.15 – 15.00u De Schatkamer van de Romeinen
15.15 – 15.45u Oude filmbeelden De Meern
16.00 – 16.45u De Schatkamer van de Romeinen
Entree is gratis en de inloop is vrij, maar Vol = Vol.

Daarnaast kunt u van 13:00 tot 17:00 uur een ritje maken in een Romeinse reiswagen.

Kijk later ook zeker op de agenda van de dag.