Maart-nummer van “Rond Leidsche Rijn en Vleutensche Wetering”

Deze week is het maart-nummer van ons tijdschrift, “Rond Leidsche Rijn en Vleutensche Wetering” verschenen.

Maart-nummer 2017
Maart-nummer 2017

Dit nummer bevat weer tal van interessante artikelen waaronder:

  • “Belangrijk advies voor vrouwen en meisjes” door Cees van der Wens;
  • “Ondergronds verleden” van Mark van den Beuken over een Utrechtse duit uit 1754.

Verder veel kleine artikelen, columns en een uitgebreid artikel over alles rond 4 en 5 mei in ons gebied.

“Belangrijk advies voor vrouwen en meisjes” door Cees van der Wens

Op 28 juni 1961 haalde mijn moeder bij het gemeentehuis van Harmelen aan de Dorpsstraat haar allereerste paspoort op. Het boekje koste haar een rijksdaalder (omgerekend iets meer dan een euro) en het was vijf jaar geldig voor alle landen van Europa. Het paspoort (“model 1950”) bevatte niet alleen haar personalia en de gebruikelijke stempels en gegevens, maar achterin zat ook een opmerkelijk inlegvel met een belangrijk advies voor vrouwen en meisjes. Misschien heeft mijn moeder er destijds geen aandacht aan besteed, maar toen ik de tekst onlangs las, werd ik nieuwsgierig naar de achtergrond.

Het inlegvel achterin het paspoort uit 1961 begint met: “Belangrijk advies voor vrouwen en meisjes”. De tekst eronder luidt: Uw aanvrage om een pas bewijst dat U ’t plan heeft een tijd naar het buitenland te gaan. Misschien is het Uw bedoeling daar werkzaam te zijn of te logeren. Om in Uw verwachting niet te worden teleurgesteld, raden wij U in Uw eigen belang aan, tijdig inlichtingen in te winnen omtrent de aard van het milieu waarin U wordt opgenomen. Het is van groot nut en voorkomt teleurstelling, vóór Uw vertrek op de hoogte te zijn van buitenlandse wettelijke en algemeen geldende arbeidsvoorwaarden, sociale voorzieningen enz. Lees het volledige artikel “Belangrijk advies voor vrouwen en meisjes” in het maart-nummer van ons tijdschrift.

“Ondergronds verleden” door Mark van den Beuken

Met een metaaldetector met de juiste locatie en heel veel geduld kun je best leuke oude muntjes vinden. De mooiste exemplaren moet je in het water zien te vinden. Maar soms als de bodem goed is, een combinatie van zand en klei (geen bemeste akker) kunnen zelfs koperen duitjes wonderbaarlijk als vrijwel nieuw na al die jaren het daglicht weer zien. Deze mooie Utrechtse duit van 1754 is daar een voorbeeld van.

Utrechtse Duit
Utrechtse Duit

Hieronder enige uitleg over deze vroegere duit. Overigens, mijn Utrechtse duit van 1754 heb ik met de metaaldetector gevonden op de Alendorperweg. Ik denk dat ik er wel vijftig of meer heb gevonden. Helaas waren de meeste van slechte kwaliteit. Maar deze niet, hij lag in een zandlaag, dicht tegen een woning aan, vandaar de prachtige kwaliteit!

Een duit was een Nederlandse koperen munt van geringe waarde die vooral gebruikt werd in de zeventiende en achttiende eeuw. De duit is afgeschaft met de decimalisatie1 van het Nederlandse geldsysteem in 1816. Lees het volledige artikel “Ondergronds verleden” in het maart-nummer van ons tijdschrift.

U kunt het tijdschrift via deze link bestellen of op maandag- of dinsdagmiddag kopen in ons documentatiecentrum.

 

 

 

6 april: “Vleuten en De Meern gedurende het jaar van de Beeldenstorm (1566)”, lezing door Sander Wassing

Donderdag 6 april zal drs. Sander Wassing bij onze vereniging een lezing geven over de periode van de Beeldenstorm en wat de impact hiervan was in deze streek.

In de zomer van 1566 raakten de gemoederen overal in de Nederlanden oververhit. Een explosieve mix van religieuze, sociale en economische onrust begon te gisten. Het Spaans-Habsburgse bewind in Brussel verloor haar greep op de situatie toen landvoogdes Margaretha van Parma vergaande concessies deed. Uiteindelijk moest zij dulden dat andersdenkenden openlijk bijeenkwamen. In de zomer van 1566 vonden er overal in de Nederlanden hagenpreken plaats. Evenmin kon men iets beginnen tegen het fenomeen dat zich vanaf augustus 1566 overal in de Nederlanden voltrok. De Beeldenstorm verspreidde zich na 10 augustus razendsnel door het land. Terecht merkt historicus Jonathan Israël het volgende op over het fenomeen: ‘Nog nooit tevoren was een samenleving op zo’n grote schaal vervreemd geraakt van haar eigen religieuze cultuur.’ 

Voor de inwoners van het zestiende-eeuws Vleuten en De Meern was de onrust rondom de Beeldenstorm nooit ver weg in de zomer van 1566. In Utrecht richtten beeldenstormers van 24 tot 26 augustus vernielingen aan in verschillende kloosters en kerken. Dirk van Zuylen, kasteelheer van De Haar, trad halfslachtig op en schitterde door afwezigheid gedurende deze kritieke dagen. Zijn zoon Steven had zich achter Brederode geschaard en was betrokken bij de vernielingen in de Utrechtse Jacobskerk.  

Sander Wassing
Sander Wassing

Nog lang na de Beeldenstorm zou het onrustig blijven in de streek. Vanuit de schans te Vreeswijk werden de krijgslieden van Brederode in Vianen beloerd door de regeringsgetrouwe edelman Erik van Brunswijk en zijn Duitse huurlingen: een patstelling die voortduurde tot april 1567. In deze maand trokken de krijgsknechten van Brederode plunderend door het Sticht. Wat merkten de inwoners van Vleuten en De Meern van deze turbulente periode? Bleef de kapel van de H. Antonius gespaard voor de beeldenbrekers en de soldaten van Brederode?

Tijdens deze lezing op donderdag 6 april komen deze en andere vragen uitgebreid aan de orde.

Drs. Sander Wassing studeerde in 2013 af aan de Universiteit van Leiden en schreef zijn scriptie over Alva’s Raad van Beroerten. Sinds die tijd is hij werkzaam als freelance historicus en is daarnaast als conservator verbonden aan de Stichting Historisch Museum Hazerswoude.

Locatie: De Schalm in De Meern. Zaal open: 19.30 uur. Aanvang: 20:00 uur. Entree: €5,- Leden Hist. Vereniging: €2,50 Aanmelden via activiteiten@histvervdmh.nl

12 april: Uitnodiging Algemene ledenvergadering

Graag nodigen wij de leden van de Historische Vereniging van harte uit voor onze voorjaars-ALV. Deze vindt plaats op woensdag 12 april in De Schakel (Schoolstraat 11) in Vleuten. De vergadering vangt aan om 19:30 uur.

Onderstaand de stukken ter download. De stukken liggen ook vanaf 12 maart ter inzage in ons documentatiecentrum in Vleuten.

 

9 maart: ‘Tussen Romeinen en Noormannen’, lezing door Herre Wynia

Donderdag 9 maart zaal gemeente-archeoloog Herre Wynia een lezing houden over de tijd van de middeleeuwen en wat hier vanuit archeologisch standpunt over is te zeggen.

Herre Wynia
Herre Wynia

Vooruitlopend op de bouwwerkzaamheden in Leidsche Rijn zijn bijna honderd opgravingen van bewoningssporen uit de prehistorie tot en met de Tweede Wereldoorlog uitgevoerd. Wereldberoemd zijn de vondsten die te maken hebben met de Romeinse grens of limes. Maar ook uit de daaropvolgende periode, de vroege middeleeuwen, heeft het archeologisch onderzoek in Leidsche Rijn een schat aan nieuwe inzichten opgeleverd. Ook bij recent archeologisch onderzoek onder het Domplein in het centrum van Utrecht zijn belangrijke sporen uit de Merovingische periode (400-700 na Chr.) tevoorschijn gekomen.
In deze lezing zal gemeente-archeoloog Herre Wynia ingaan op de belangrijkste archeologische vindplaatsen uit de vroege middeleeuwen van de afgelopen jaren. Aan de hand daarvan zal hij een beeld schetsen van het leven in die tijd. Hoe zagen de dorpen er uit? Hoe voorzagen de mensen in hun levensonderhoud? Wat voor schepen voeren over de Rijn en wat hadden ze voor lading? Ook zal hij de laatste stand van zaken geven van het archeologische onderzoek op het Domplein, waar Willibrord in 695 arriveerde.

Locatie: Het Wapen van Haarzuilens in Haarzuilens. Zaal open: 19.30 uur. Aanvang: 20.00 uur. Entree: €5,- Leden Hist. Vereniging €2,50 Aanmelden s.v.p. via activiteiten@histvervdmh.nl